RMS’den E-Kitap Değerlendirmesi

Yayınlandı: 26 Temmuz 2011 / Linux

Pardus-Linux.Org topluluğu tarafından hazırlanan e-dergi‘nin 33. sayısında Richard Stallman’ın bir değerlendirmesi yayınlanmış. Sahipli yayın/yazılım/… nedir ne değildir’i basitçe kavratabilecek kadar güzel bir yazı. Aynen aktaralım;

İş dünyasının hükümetlere hakim oldugu ve kanunlarımızı yazdıgı bir çagda her teknoloj ik gelisme, is dünyasının halka yeni kısıtlamalar dayatmasını saglayacak fırsatlar sunuyor. Bizi güçlendirmesi gereken teknoloj iler tam tersine bizi zincire vuruyor.
Basılı kitaplarda,
– Kendinizi tanıtmadan (anonim olarak) kitap satın alabilirsiniz.
– Satın aldıgınız bu kitaba sahip olabilirsiniz.
– Kitabın kullanımını kısıtlayacak bir lisans anlasması imzalamak zorunda degilsiniz.
– Kitabın biçimi bellidir ve okumak için birinin sahip oldugu teknoloj ileri kullanmanız gerekmemektedir.
– Kitabı bir baskasına hediye edebilir, ödünç verebilir ya da satabilirsiniz.
– Kitabı tarayıp kopyalayabilirsiniz ve bu durum, telif hakları yönünden kanuna bazen aykırı degildir.
– Kimsenin kitabı yok etme gücü yoktur. Amazon’un e-kitaplarında ise tam tersine,
– Amazon, kullanıcıları e-kitapları alabilmesi için kullanıcıların kendini tanıtmasını ister.
– Bazı ülkelerde Amazon, kullanıcıların e-kitaba sahip olmadıgını söyler.
– Amazon, kullanıcıların kullanımı ile ilgili kısıtlayıcı bir lisansı kabul etmesini ister.
– Dosya biçimi gizlidir ve yalnızca kullanıcıları kısıtlayan sahipli bir yazılım tarafından okunabilir.
– Bazı kitaplar için yalnızca o sistem içinde tanımlı kullanıcılar arasında sınırlı bir süre ile değişime dayalı bir ödünç verme sistemine izin verilir. Ancak kitabı hediye etmek ya da satmak yasaktır.
– E-kitap okuma yazılımındaki DRM  (Sayısal Kısıtlama Yönetimi) yüzünden e-kitapları kopyalamak olanaksızdır ve telif hakları yasasından daha kısıtlayıcı olan lisans tarafından yasaklanmıstır.
– Amazon, arka kapı(backdoor) adı verilen yazılımları kullanarak ekitapları uzaktan erisim ile silebilir. 2009 yılında George Orwell’ in “1984” adlı kitabının binlerce kopyasını silmek için bu yöntem kullanılmıstır.

Bu ihlallerin biri bile e-kitapların, basılı kitapların gerisinde kalması için yeterlidir. Özgürlügümüze saygı gösterene kadar e-kitapları reddetmeliyiz.

E-kitap sirketleri yazarlara paralarını ödeyebilmek için alısılagelmis özgürlüklerin inkâr edilmesinin sart oldugunu söylüyor. Hâlihazırdaki telif hakları sistemi, bu konuda iyi bir is çıkarmaz; sistem daha ziyade sirketleri desteklemeye uygundur. Özgürlüklerimizi daraltmayan yöntemleri kullanarak ve hatta paylasımı kanuni hale getirerek daha çok destekleyebiliriz. Ben iki yöntem öneriyorum:
– Yazarlara, popülerliklerinin küp kökleri oranında vergiden fon ayırmak. [1]
– Kullanıcıların yazarlara gönüllü olarak ödeme yapabilecegi e-kitap okuyucuları tasarlamak.

E-kitaplar özgürlüklerimize saldırmamalıdır ama sirketler böyle buyurursa bunu yapacaklardır. Onları durdurmak elimizdedir. Kavga çoktan basladı bile.

Copyright 201 1 Richard Stallman
Creative Commons Attribution Noderivs 3.0.
Lisansı altında yayınlanmıstır.

[1 ] http: //stallman.org/articles/internet-sharinglicense.en.html

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s